Dział przeznaczony jest dla wszystkich osób zainteresowanych profesjonalnymi rozwiązaniami związanymi z systemami zarządzania kolorem (CMS - Color Management System). Prezentowane rozwiązania pozwolą Państwu poczynić duże oszczędności w toku przygotowania prac do druku jak i w jego trakcie a także będziecie mieć gwarancję perfekcyjnego przygotowania wszystkich prac.

• Zarządzanie kolorem CMS - Color Management System 

Intensywny rozwój technologii spowodował, że w pracy i domu korzystamy z różnych urządzeń cyfrowych. Coraz częściej korzystamy z aparatu cyfrowego, skanera, drukarki, komputera z kolorowym monitorem. Zdjęcia wykonane “cyfrówką” wyglądają na monitorze imponująco, pięknie widać skany, doskonale prezentują się prace wykonane w komputerze, ale odbitki na papierze wykonane w laboratorium fotograficznym czy wydruki z drukarki lub plotera odbiegają od tego, co widzimy na monitorze naszego komputera.

• Problemy z poprawną reprodukcją barw.

Zaczynamy się zastanawiać gdzie popełniamy błąd, może nasz monitor trzeba zmienić na nowszy. Postanawiamy kupić najlepszą drukarkę sądząc, że pokonamy problem, lecz w efekcie naszych działań ilość problemów rośnie a nie maleje. Tracimy czas, pieniądze, atramenty, tonery, papier na nieudane próby. Druk jest najczęściej „przekolorowany”, odbiega w znacznym stopniu od tego, co widzimy na monitorze i w żaden sposób nie pasuje do pięknych zdjęć pokazanych przy zakupie drukarki.

• Dlaczego tak jest?

Prawdopodobnie nie korzystamy lub nie potrafimy korzystać z technik zarządzania kolorem w systemie komputerowym lub nie mamy odpowiednich narzędzi i oprogramowania do wprowadzenia systemu zarządzania barwą.

Większość użytkowników drukarek miało do niedawna podobne problemy. Wzrost konkurencyjności w branży poligraficzno - wydawniczej wymusiła wprowadzenie nowoczesnych technologii w odniesieniu do problemów związanych z reprodukcją barw. Coraz szersze wykorzystanie systemów zarządzania kolorem CMS (Color Management System) sprawiło, że ilość reklamacji spowodowanych niezgodnością koloru, znacznie zmalała. Komunikacja pomiędzy zleceniodawcą a wykonawcą w odniesieniu do reprodukcji barw uległa dużej poprawie. Zwiększyła się także obustronna świadomość zagadnień związanych z kolorem.

Proces wdrażania CMS jest w stadium ciągłego rozwoju i dzięki nowoczesnym, tańszym rozwiązaniom, CMS jest teraz dostępny zarówno dla profesjonalistów jak i amatorów.

Powstaje pytanie, dlaczego mimo wysiłków producentów oraz zastosowaniu zaawansowanych technologii nie można usunąć problemu poprawnej reprodukcji barw bez stosowania CMS?

Otóż okazuje się, że nie ma dwóch identycznie działających skanerów, drukarek, monitorów, ploterów. Każde urządzenie posiada własną niepowtarzalną charakterystykę barwną.

• Zatem czym jest CMS?

Jest to system zapewniający wierność reprodukcji barw. Zastosowanie CMS powoduje, że mamy subiektywne wrażenie zgodności barw zeskanowanego oryginału, jego zobrazowania na monitorze i wydruku. Idąc dalej w kierunku profesjonalnych systemów zarządzania kolorem, uzyskujemy zgodność barw na etapie przygotowania pracy w komputerze z drukiem. Jak bardzo potrzebne jest takie działanie mogą przekonać się ci którzy stracili wiele czasu i pieniędzy aby dojść do zadawalających wyników. Wszystko można sprawdzić przed drukiem. Nowoczesne techniki proofingu cyfrowego umożliwiają perfekcyjne zobrazowanie pracy drukarki zarówno pod względem kolorystycznym jak i zawartości na etapie przygotowania. Kolorowe drukarki laserowe, dzięki ciągle rosnącym parametrom jakościowym, umożliwiają perfekcyjną reprodukcję koloru (proofing) a także zobrazowanie na papierze (a w naszym przypadki również na ceramice lub szkle) subtelnych struktur rastrowych stosowanych w poligrafii (screen proofing).

Urządzenia pomiarowe wchodzące w skład CMS służą do wykonania charakterystyki barwnej używanych przez nas skanerów, monitorów, drukarek. Wyniki pomiarów zapisane są w systemie w postaci znormalizowanej jako profile ICC. Program zarządzający CMS działa w oparciu o niezależną od urządzeń teoretyczną przestrzeń barw Lab. W CMS odbywa się komunikacja pomiędzy urządzeniami opisanymi profilem ICC i dokonanie niezbędnej korekty ich działania. Musimy pamiętać, że aparat cyfrowy, skaner i monitor to urządzenia pracujące w systemie RGB, natomiast drukarki, to wielokanałowe urządzenia CMYK. System CMS doskonale radzi sobie z odpowiednim przetworzeniem danych i korekcją działania urządzeń cyfrowych pracujących w systemie.

Od kilku lat prowadzone są prace, aby użyć nowoczesnych cyfrowych technologii druku w kombinacji z ceramicznymi barwnikami. Dwie główne technologie to drukarki atramentowe i laserowe. Okazało się, że największy problem z drukarkami atramentowymi polega na zapychaniu się dysz, ponieważ pigmenty do ceramiki mają właściwości ścierne, które niszczą głowice drukujące.

Kluczowy przełom w druku kalki do ceramiki spowodował rozwój ceramicznych tonerów zaprojektowanych z myślą o pracy z dostępnymi na rynku drukarkami laserowymi. Tonery są w trakcie opatentowanego procesu, w którym wybrane ceramiczne pigmenty mieszane są ze specjalnymi topnikami z dodatkiem odpowiedniej żywicy. Podczas procesu mieszania organiczny materiał otacza ceramiczny barwnik. Po schłodzeniu stężana żywica i mieszanina pigmentów zostaje sproszkowana, po czym następuje proces klasyfikacji cząsteczek, aby uzyskać właściwy rozmiar kolorowych tonerów. Są cztery stopnie klasyfikacji wielkości cząsteczek od 0.1 do 20 µm, 0.2 do 15 µm, 0.5 do 10 µm, 2 do 6 µm. Stworzona klasyfikacja wielkości cząsteczek ustalona jest w celu segregacji tonerów pod względem ich stosowania np. aby uzyskać obraz o dużej rozdzielczości 300 dpi lub więcej trzeba stosować toner o najmniejszej wielkości cząsteczek. 

Cyfrowe ceramiczne dekalkomanie są drukowane w trakcie czterokolorowego procesu (CMYK)- Cyan, Magenta, Yellow, Black (niebiesko-zielony, karmazynowy, żółty, czarny). Ponieważ do uzyskania wszystkich kolorów potrzebna jest pewna ilość czerni litera K oznacza procentowy udział tego barwnika, jaki jest potrzebny do uzyskania każdego koloru.

Podstawowym warunkiem uzyskania dobrych rezultatów na ceramice, jest poprawność działania każdego koloru. Cztery wybrane kolory muszą mieć właściwą intensywności, odcień i powtarzalności tak, aby mogły pracować dobrze indywidualnie i w dowolnej kombinacji. Spełnienie tego wymogu pozwala stworzyć najszerszą możliwą przestrzeń barw i pewność, że kolor mieszaniny jest konsekwentnie i odtwarzalny.

Na przykład, aby uzyskać kolor zielony musimy zmieszać Y i C (żółty i niebiesko-zielony). Kolor poszczególnych składników bazowych musi być stały i właściwej intensywności barw i tonu, by dać możliwość szerokiego stopniowania odcieni. Zieleń musi zmienić się przewidywalnie zgodnie z sumą łączną użytych kolorów biorących udział w jego tworzeniu.

• Jak to działa

Są dwa sposoby uzyskiwania obrazów. Pierwszy z nich to kopiowanie. Odbywa się to tak jak w każdej kserokopiarce. Oryginał układany na szybie obrazem w dół ustawiamy odpowiednią liczbę kopii i naciskamy klawisz Start. Rusza lampa, która oświetla oryginał, przeszukując obraz czterokrotnie. Każde przeszukanie obrazu przekazywane jest za pomocą układu luster do czytnika CCD. Czujniki analizują każdy z czterech kolorów biorących udział w druku CMYK. Następnie rusza laser, który wysyła odpowiednią wiązkę światła poprzez obiektyw i lustra na bęben światłoczuły. W trakcie obrotu bębna kolejne warstwy toneru nanoszone są na jego powierzchnię i przekazywane na papier. Do tworzenia obrazu na bębnie a następnie przeniesienia go na papier wykorzystywane są ładunki elektrostatyczne.

Metoda kopiowania pozwala jedynie na odwzorowanie obrazu bez możliwości jego edycji.

Drugą bardziej wyrafinowaną i wygodniejszą metodą jest wydruk z komputera.

Obraz, który chcemy wydrukować otwieramy w programie do edycji grafiki Adobe Photoshop. Teraz mamy bezpośredni wpływ na to, co widzimy na naszym monitorze. Możemy dokonywać dowolnej edycji wykorzystując zaawansowane możliwości programu. Poza tym mamy bezpośredni wpływ na system zarządzania kolorem druku. Po obróbce na komputerze obraz wysyłany jest do kontrolera wydruków. Procesor tworzy odpowiednie wyciągi barwne osobno dla każdego koloru biorącego udział w druku. Po analizie barw rozpoczyna się druk. Zarówno kopiowanie jak i druk prowadzone jest w sekwencji „MCYK” skrót pochodzi od nazwy kolejno nakładanych tonerów.

Aby lepiej zrozumieć cały proces posłużę się następującym przykładem.

Załóżmy, że chcemy wydrukować obraz przedstawiony na rysunku obok. Zaznaczam, że omawiany przykład drukowany jest przy użyciu zwykłych tonerów tzn. konwencjonalnych. Poszczególne warstwy tonera po przejściu do urządzenia utrwalającego zostają podgrzane i sprasowane w wyniku czego następuje zmieszanie kolejnych warstw w konkretny kolor.

1 warstwa - karmazynowy

2 warstwa - niebiesko zielony

3 warstwa - żółty

4 warstwa - czarny ze wspomnianym współczynnikiem K

W przypadku tonerów ceramicznych sprawa ma się trochę inaczej. Jak już wspomniałem pigmenty tonerów ceramicznych różnią się od konwencjonalnych, poza tym mieszanie poprzez stapianie odbywa się w piecu do wypalania ceramiki. Proces ten ma duży wpływ na efekt końcowy naszej pracy. Poza odpowiednią kalibracją pieca musimy przestrzegać procedury wypału stosownej do rodzaju tonera, z jakim pracujemy. Toteż po wydrukowaniu kolory widoczne na papierze mają się nijak do tych, które uzyskamy po wypaleniu w piecu. 

Kolory, które widzimy po wydruku nie dają nam pewności, że po wypaleniu będą takie, jakich oczekiwaliśmy po obróbce komputerowej. Dlatego konieczne jest stworzenie specjalnych ceramicznych profili ICC. Sposób tworzenia profili zbliżony jest do ogólnie znanych metod, ale musi uwzględniać wiele dodatkowych, specyficznych właściwości barwników ceramicznych i topników zawartych w tonerze.

• Słowniczek:

Proof - obiektywna ocena koloru w celach kontrolnych Proofing - symulacja wydruku przed rozpoczęciem produkcji.

Proof projektowy - wydruk wykonany na drukarce laserowej lub atramentowej potrzebny do oceny układu graficznego pracy i przeprowadzenia korekty. Kolor nie ma tu pierwszoplanowego znaczenia.

Proof kontraktowy - precyzyjny wydruk pracy, odwzorowujący szczegółowo kolory i inne parametry związane z drukiem. Na podstawie proofa kontraktowego klient, po akceptacji, zezwala na rozpoczęcie druku. Proof kontraktowy może być traktowany jako dowód w wypadku rozbieżności pomiędzy nim a kolorami po wypaleniu.

Profile ICC - międzyplatformowy standard opisu parametrów urządzeń drukujących, wyświetlających i skanujących.

Chcesz wiedzieć więcej o profilach: http://www.phototrip.pl/porady/profile/profile.html

Wszelkie pytania dotyczące wyboru optymalnych rozwiązań, dostosowanych do Państwa potrzeb prosimy kierować do naszego specjalisty - Andrzej Ozięblewski: andrzej1@dekografix.pl